Уладзімір Садоўскі

Уладзімір Садоўскі

Уладзімір Садоўскі - краязнаўца і пісьменнік з Маладзечна. Аўтар зомбі-хорара "1813" (2016) і зборніка фантастычных апавяданняў "Проста фантастыка" (2018).

Я НЕ ЗНАЮ, ШТО БУДЗЕ ЗАЎТРА

Зоя Камінская, студэнтка пятага курса гістфака БДУ, познім кастрычніцкім вечарам працавала ў Курапатах. Зоя, ці, як яе ласкава называлі сяброўкі, Зойка была валанцёркай. Ужо другі вечар запар яна дапамагала рыхтаваць мемарыял да жалобнай імпрэзы – ночы расстраляных паэтаў, – якая ладзілася не першы год. У гэтую ноч у 1937 годзе бальшавіцкія каты забілі больш за сто прадстаўнікоў беларускай інтэлігенцыі, сярод якіх былі выбітныя паэты, мастакі, вучоныя. Тут, у Курапатах, яны і былі пахаваныя, дакладней, іх целы былі звалены ў агульныя яміны разам з целамі сотняў і тысяч іншых ахвяр злачыннай улады. 

Зойка разам з двума хлопцамі расстаўляла ліхтарыкі – падсветку да крыжоў, якая на ночы паэтаў будзе ствараць адпаведную жалобную і адначасова змрочную атмасферу. Сонца даўно закацілася, і маладыя людзі працавалі ў святле пераносных лямпаў. Дзяўчына мімаходзь глянула час на мабільніку. Аказалася, што ўжо трэба спяшацца на аўтастанцыю. Хутка адпраўляўся апошні патрэбны ёй тралейбус у бок метро. Спазняцца на яго было нельга – Зоя жыла ў прыгарадзе па іншы бок ад Мінска, трэба было яшчэ паспець на электрычку. Каб ехаць дадому на таксі, на такое ў студэнткі проста не было грошай. Зойка развіталася з валанцёрамі і рушыла да выхаду з мемарыяла. Дзяўчыне падалося, што адзін з хлопцаў – хударлявы рудавалосы Грышка – пасля развітальнага рукапаціскання неяк надта ўжо расчаравана апусціў вочы. Можа, сказаць што хацеў? У Зойкі было мала часу, яна падхапіла з зямлі заплечнік і хуткім крокам пайшла ў бок дарогі не азіраючыся.

У гэтым месцы, на вузкай сцяжынцы паміж дрэўцамі і крыжамі, пад пранізліва халодным начным небам Зоя падумала пра смерць. Пакуль працавала, не задумвалася, а цяпер, гледзячы, як міма па кальцавой дарозе праносяцца па сваіх справах аўтамабілі, задумалася. Так часта бывала і калі дзяўчына стаяла ў курапацкай варце каля рэстарана, пабудаванага ў ахоўнай зоне мемарыяла ахвярам рэпрэсій у абыход усіх дзяржаўных і чалавечых норм. Тады часу на розныя думкі хапала. Якімі былі гэтыя людзі, што ляжаць тут? Якія ў іх былі мары, якія планы, якія вершы яны хацелі напісаць? Што яны адчувалі, калі руля пісталета набліжалася да патыліцы?

Каб чытаць далей, падтрымай праект на Вуллі

Хочаш дапамагчы часопicу?

  • Напiшы тэкст

    Наш фармат, прабачце — «Фармат!», абсалютна нефарматны, мы адкрытыя для ўсяго на сьвеце, для свабоды творчасьці і волі думкі, мастацкай непаўторнасьці ды яркасьці, для нас кожны тэкст — гэта спачатку акт мастацтва, а ўжо потым — фармальнасьці кшталту правапісу ды іншага, бо ўзровень мастацкасьці не існуе ў прыродзе. Немагчыма знайсьці правілы, формулу альбо пралічыць штосьці, што стварае чалавек, бо заўжды кожны тэкст, карціна, перформанс, будзе вынікам сумы «ПІ» у квадраце, са сваім доўгім хвастом пагрэшнасьці... Бо ідэалу не існуе, а толькі межы, якія ствараюць самі людзі, асабліва тыя, хто сьвята верыць у сваю праўду мастацтва, якая можа быць усяго толькі прывідам, які падпарадкоўваў тых самых бязмозглых выконваць загад, працу: «Я рабіў сваю работу, свой арбайтэн»

  • Стань фундатарам

  • Распавядзi пра нас

Андрэй Пакроўскі